Bir CNC teklifinin en zor kalemi işleme süresidir. Malzemeyi tartarsınız, kaplamacıdan fiyat alırsınız, ama tezgahta geçecek dakikayı ancak tahmin edebilirsiniz. Bu tahmini kafadan değil, parçadan okunabilen birkaç büyüklükten kurarsanız hem hızlanır hem de teklifler arasında tutarlı olur.
Önce parçanın ham halini belirleyin
Süre hesabı ham malzemeyle başlar. Parçayı hangi çubuktan, hangi plakadan ya da hangi blok ölçüsünden çıkaracağınıza karar verin. Kesim ve alın payını ekleyin. Ham malzemenin hacmiyle bitmiş parçanın hacmi arasındaki fark, tezgahın kaldıracağı talaş hacmidir.
Bu fark size çok şey söyler. Ham bloğa yakın, az talaş kaldırılan bir parça ile içi boşaltılmış bir cep parçası aynı dış ölçüde olabilir ama süreleri çok farklıdır. Müşteriden gelen 3B dosyada parça hacmi zaten vardır; ham ölçüyü siz koyarsınız, fark kendiliğinden çıkar.
Kaba işleme: talaş hacmi ve malzeme
Kaba işleme süresinin büyük kısmı talaş hacmine bağlıdır. Ne kadar hızlı talaş kaldırabildiğiniz ise malzemeye, takıma ve tezgahın rijitliğine bağlıdır. Alüminyumda kullandığınız kaldırma hızı paslanmaz çelikte işe yaramaz; titanyum ya da sertleştirilmiş çelik ayrı bir sınıftır.
Burada katalog değerine değil, kendi tezgahınızda gördüğünüz değere güvenin. Örneğin bir parçada 300 cm³ talaş kaldırılacaksa ve siz o malzemede kaba işlemde dakikada yaklaşık 30 cm³ kaldırabildiğinizi biliyorsanız, kaba işleme için kabaca 10 dakika yazarsınız. Değerler örnektir; sizin sayınız kendi kayıtlarınızdan gelmelidir.
Bitirme işlemleri ve yüzey
Bitirme süresi talaş hacmiyle değil, işlenen yüzeyin alanı ve istenen yüzey kalitesiyle ilgilidir. Hassas toleranslı yüzeyler, ince pasolar ve ölçü kontrolü için verilen duruşlar süreyi uzatır. Resimde sıkı tolerans ve düşük pürüzlülük istenen yüzeyleri ayrıca işaretleyin, onlara ek süre ayırın.
Delikler, kılavuzlar ve küçük detaylar
Delikleri ayrı sayın. Her delik için yaklaşma, delme, gerekirse havşa ve kılavuz çekme vardır. Tek tek kısa görünen bu işlemler, çok delikli bir flanşta toplam sürenin önemli bir kısmını oluşturabilir. Delikleri çapa ve türe göre gruplamak işinizi kolaylaştırır:
- Düz delikler: çap ve derinliğe göre
- Kılavuzlu delikler: diş ölçüsüne göre
- Raybalı ya da hassas delikler: ek işlem ve kontrol süresiyle
Takım değişimi de buraya girer. Her yeni takım, magazinden gelme süresi kadar tezgahı bekletir. Çok farklı çapta delik olan bir parçada bu bekleme birikir.
Bağlama sayısı ve hazırlık
Parça kaç bağlamada biter? Her bağlama yeni bir sıfırlama, bazen yeni bir aparat demektir. Tek bağlamada bitebilen bir parça ile üç yüzü ayrı ayrı işlenen bir parça arasında, kesme süresi aynı olsa bile ciddi fark vardır.
Hazırlık süresini parça başı süreden ayrı tutun. Programlama, aparat hazırlığı, ilk parçanın ölçülmesi ve onaylanması seferde bir kez yapılır. Bunu adet sayısına bölerek teklife yansıtırsınız. Beş adetlik bir siparişte hazırlık parça başı maliyetin büyük bölümünü oluşturur; yüz adetlik siparişte payı küçülür.
Tahmini kendi sürenizle düzeltin
Bu adımlardan çıkan sayı bir ilk tahmindir. Asıl değerini, işi bitirdikten sonra gerçek süreyle karşılaştırdığınızda kazanır. Her iş için tahmin edilen süreyi ve tezgahta gerçekleşen süreyi yan yana yazın:
| Kalem | Tahmin | Gerçekleşen |
|---|---|---|
| Hazırlık | 60 dk | 75 dk |
| Parça başı işleme | 40 dk | 36 dk |
Tablodaki değerler örnektir. Birkaç ay boyunca bu kaydı tutarsanız hangi malzemede iyimser, hangi parça tipinde kötümser tahmin yaptığınız ortaya çıkar. Bir sonraki teklifte o düzeltmeyi baştan uygularsınız.
Sık yapılan hatalar
- Yalnız kesme süresini yazıp takım değişimi, parça bağlama ve ölçüm duruşlarını unutmak.
- Hazırlık süresini adetten bağımsız sabit bir kalem olarak görmemek.
- Malzeme değiştiğinde aynı kaldırma hızıyla hesaba devam etmek.
- Çapak alma, yıkama ve son kontrol gibi tezgah dışı işleri teklif dışında bırakmak.
- İlk parçada çıkabilecek düzeltme ve tekrar ölçüm süresini hiç hesaba katmamak.
Süre tahmini hiçbir zaman kesin olmaz. Ama aynı yöntemle yapıldığında teklifleriniz birbirine göre tutarlı olur, yanıldığınız yeri de görürsünüz.
Müşteriden gelen 3B dosyayı açıp ölçmek ve ilk süre tahminini görmek için Q-Plus Viewer'a bakabilirsiniz.